Naukowe opracowania (np. Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu, tom I) pozwalają na bardzo śmiałą tezę, iż „zalążki rzemiosła" na krośnieńskiej ziemi można datować już w okresie neolitu, o czym świadczyć mogą siekierki kamienne, dłuto krzemienne, młotek kamienny, wyroby obsydianowe oraz różne wyroby krzemienne i gliniane. Przedmioty te nie były li tylko wytworami natury, a wykorzystywanymi przez ówczesnego człowieka jako narzędzia pracy, lecz zawierały cechy „rzemieślniczego" działania człowieka, gdyż np. były gładzone lub posiadały wiercone (czy może stosowniejszym byłoby określenie – drążone) otwory. Z tego również okresu pochodzą dowody – gliniane prząśliki – świadczące o istnieniu rzemiosła tkackiego i co się wydaje być konsekwencją – krawiectwa. Niewątpliwie należy również uznać, że rozwijały się wówczas zalążki także innych rzemieślniczych zawodów, np. ciesielstwo, budownictwo, przetwórstwo skórzane, garncarstwo itp.

Ze znacznie późniejszego – tzw. okresu rzymskiego – pochodzą dowody istnienia w okolicy Krosna (Wietrzno) rzemieślniczego ośrodka wytwórczego przedmiotów z żelaza (kutych w kuźni, a może nawet i odlewanych), a na terenie Krosna-Zawodzia rozwinęło się garncarstwo. Przypuszczać należy, że z racji intensywnego osadnictwa w Krośnie i jego okolicach, równie intensywnie musiały się rozwijać rzemiosła branży budowlanej.

Analiza nazw wielu okolicznych miejscowości, czy też mniejszych obszarów Krosna, daje wiele informacji o różnych rzemiosłach, które rozwijały się w danych rejonach. Oto kilka przykładów: „Młynówka", czy „Młyniska" – młynarstwo, „Kwarcówka" – krawiectwo, „Szewczykówka", „Krzaki Szewcowe" – szewstwo, „Kołodziejówka" – kołodziejstwo, „Blech", „Blich", „Na Blechu" – tkactwo itp. Wiele innych skojarzeń dają też nazwy: Rudki, Wapieńce, Olejarze, Szklarska Góra, Tłoki, Kopalnia, Ropniaka, Węglówka itp. Te ostatnie pochodzą z okresu XIX oraz XX wieku i chociaż bardziej kojarzą się z przemysłem, to jednak podstawą rozwoju tych dziedzin było dobre rzemiosło ludności Krosna i jego okolic.

Od początków osadnictwa, wraz ze wzrostem liczby ludności rosło również zapotrzebowanie na różnego rodzaju wyroby lub usługi. Krótko mówiąc, otwierało się pole działania dla rzemieślników. W Krośnie na pierwszy plan wysunęły się rzemiosła: rzeźnicze, szewskie i piekarskie. Mówi o nich dokument z roku 1367, a w roku 1382 krośnieńscy rzeźnicy (zapewne działając już wspólnie) wykupili na własność jatki" miejskie, a w jakiś czas potem utworzyli Cech Rzeźników, który w roku 1403 uzyskał swój statut, który zaliczany jest do najstarszych statutów cechowych w Polsce. W roku 1424 statut swój uzyskał powstały w Krośnie Cech Szewców.
Powstał również związek czeladników szewskich, a świadczy o tym jego statut z roku 1486. Krosno miało ulicę Szewską, Ślusarską, Sukienniczą, Piekarską.

Cech Piekarzy powstał w pierwszej połowie XV wieku, a swój statut cechowy uzyskał 1459 roku. Na podstawie archiwalnych dokumentów miasta Krosna można się dowiedzieć, że np.: w 1367 roku duże znaczenie miało rzemiosło kowalskie, ślusarskie i sukiennicze, że w 1462 roku Mikołaj Jarzemb tkacz sukna z Krosna uzyskał tytuł „mistrz rzemieślniczy tkaczy sukienników", a z tego wynika, że już znacznie wcześniej musiał istnieć w Krośnie Cech Sukienników. Wśród ważniejszych ówczesnych rzemiosł krośnieńskich wymienić należy również krawiectwo, którego cech powstał około połowy XV wieku, a statut uzyskał w 1459 roku. Spotykamy również w XV-wiecznym Krośnie pojedynczych przedstawicieli innych branż, jak paśnika, czy złotnika.

Pełną niemal listę krośnieńskich rzemiosł zestawić można dopiero dla pierwszej połowy XVI w. w oparciu o księgi miejskie, przez które przewijają się liczni rzemieślnicy. Rzadziej natomiast w księgach pojawiają się cechy. W Krośnie i okolicach działali: piekarze, rzeźnicy, szewcy, sukiennicy, płóciennicy, krawcy, czapnicy, powroźnicy, kuśnierze, garbarze, siodlarze, rymarze, paśnicy, olsternicy, kowale, ślusarze, miecznicy, konwisarze, ludwisarze (dzwonów i dział), kotlarze, brązownicy, złotnicy, garncarze, bednarze, stolarze, cieśle, kołodzieje, stelmachy, szklarze malarze i inni, do których należałoby doliczyć jeszcze np. murarzy i kamieniarzy, a także „czeladź" po- strzygalni i blechu; w sumie liczba specjalności rzemieślniczych mogła dochodzić nawet do 40. Jeżeli natomiast chodzi o cechy, to na pewno były następujące: rzeźników, sukienników, plócienników, szewców, piekarzy, krawców, kuśnierzy i dwa cechy wielkie, tj. wielobranżowe: metalurgiczny oraz drzewny. W tym pierwszym przeważali kowale i ślusarze, ale należeli tu także siodlarze, a w drugim większość stanowili stolarze i bednarze, a należał doń także malarz. Spotyka się również w dokumentach miejskich (z roku 1550) wzmianki o cechu garncarskim.

O wysokiej randze cechów w tamtych czasach może świadczyć fakt, że organ kontrolujący finanse miejskie w Krośnie stanowili „cechmistrze oraz starzy rajcy", a także fakt zapoczątkowania „emancypowania się rzemiosła spod przemożnej władzy wójtowskiej, „suto uposażanej, a od zarania dziejów miasta krępujących swobodny jego rozwój". Ślady potwierdzające tę emancypację zawiera statut cechu szewskiego z 1424 oraz 1459 roku. Rzemiosło krośnieńskie w dobie renesansu trzymało się dobrze, między innymi dzięki eksportowi swoich wyrobów (np.: sukno, kotły, wozy itp.) głównie na Węgry (w zamian za wino) oraz do wielkich miast w Polsce, np. Gdańska, Torunia, Sandomierza, Lublina, Warszawy i innych).
Rzemiosło krośnieńskie przeżywało swój okres rozkwitu w XVI wieku. Rejestr podatkowy z 1589 roku wymienia 94 rzemieślników uiszczających opłaty, ale sądzić można, ze liczba ta odnosi się do ilości warsztatów rzemieślniczych, a nie do ilości samych rzemieślników. Według rejestru najwięcej było tkaczy – 15, po nich szli: ślusarze, szewcy, słodownicy, kotlarze, piekarze, kuśnierze, rzeźnicy, stolarze, garncarze, czapnicy i sukiennicy, a także: aptekarz, murarz i łaziebnik.

Dużą rolę w rzemiośle krośnieńskim odgrywali kowale i ślusarze. Wchodzili oni do cechu, który skupiał: kotlarzy, złotników, konwisarzy, uzdzienników, mieczników, paśników, płatnerzy, rymarzy, powroźników, rusznikarzy, zegarmistrzów, snycerzy, blacharzy i robiących puzdra. Statut tego cechu potwierdził król Władysław IV w 1633 r.

Oprócz cechów wymienianych już wyżej z nazwy istniały w tamtych czasach jeszcze inne, np. cech bednarski (1533), cech kuśnierski i miechowniczy (1564), cech czapniczy (1597), a ponadto byli również rzemieślnicy, którzy w owych czasach swoich zawodów nie wiązali z żadnym cechem, np. kaflarze, rzemiosła artystyczne, łaziebnicy, cyrulicy, a nawet ... chirurdzy(!), którzy puszczali krew, opatrywali rany, rwali żeby, a czasem też składali złamane kończyny.

Krośnieńskie warsztaty rzemieślnicze z XVI i początków XVII wieku były bardzo dobrze wyposażone w narzędzia, co potwierdzają liczne archiwalne dokumenty miejskie.

W początkach XVII wieku 9 krośnieńskich cechów nadal odgrywało ważną rolę w życiu miasta i niejednokrotnie występowały one przeciw dziaalności Rady Miasta, zarzucając jej nadużycia pieniężne i nieprzestrzeganie praw oraz przywilejów miejskich. Dochodziło nawet do gwałtownych reakcji Rady i uwięzienia wielu piekarzy i rzeźników. W ich obronie stanęli krawcy, tkacze, kowale, bednarze i szewcy. 13 września 1616 r. cechy uzyskały żelazny list od króla, ale Rada Miasta nie respektowała dokumentu monarchy i nadal przez jakiś czas więziła cechmistrzów.

Nie można nie zauważyć, że pośród braci cechowej czasami dochodziło do awantur. Istnieją archiwalia dokumentujące wybrane przykłady rzucające światło na konflikty w łonie cechów i rzemiosła krośnieńskiego.
W XVII wieku, głównie za sprawą szlachty, a później i pod wpływem zaborców, bogate Krosno zaczęło chylić się ku upadkowi, ale dzięki uzdolnieniom mieszkańców, ich pracowitości i przywiązaniu do swego gniazda odradzało się, choć widać było osłabienie tempa jego rozwoju. Warsztaty rzemieślnicze nadal istniały, ale mocniejsze zaczęły się przekształcać w zakłady wytwórcze – fabryki, zaś słabsze albo upadały, albo wchłaniane były przez większe. Schyłek wieku XVII to początki, a wiek XVIII i XIX to okres różnego nasilenia industrializacji powiatu krośnieńskiego, a więc zdecydowanego zmniejszania ilości zakładów rzemieślniczych, co nie jest równoznaczne z ubytkiem rzemieśników. Tych nadal przybywało, (co potwierdza, że istniały Cechy mające ważną rolę w wyzwalaniu czeladników oraz uzyskiwaniu statusu mistrzów w rzemiośle), jednak ich rzemieślnicze umiejętności wykorzystywane były w rozwijającym się przemyśle. Duży wpływ na zawężenie kierunków rozwoju rzemiosł w XIX wieku w rejonie Krosna miała ropa naftowa. Przemysł naftowy – wydobywczy oraz przetwórczy - potrzebował dobrych rzemieślników w określonych zawodach i dobrze im płacił. Najbardziej poszukiwani byli rzemieślnicy branży metalowej w bardzo szerokim ujęciu, a wraz z postępem w dziedzinie elektryczności, również i elektromechanicy.

Drugą ważną dziedziną regionu krośnieńskiego stało się tkactwo, które objęło początkowo rzemieślniczą wytwórczość sukna i płócien, a w miarę powstawania wydajnych krosien tkackich – przejęło fachowców rzemieślników, czyniąc z nich operatorów maszyn tkackich w rozwijającej się fabryce – tkalni.

Statystycznie rzecz biorąc na przełomie wieków XIX i XX, ilość rzemieślników – mistrzów i czeladników – była duża, ale większość z nich pracowała w przemyśle. Istniały również zakłady rzemieślnicze, ale ich ilość nie była imponująca, przynajmniej tych znaczących i oficjalnie zarejestrowanych. Rzemiosło tego okresu reprezentowały głównie wyroby: kowalskie oraz obróbka ślusarska z 2 zakładów ślusarskich, stolarskie i pokrewne 9 zakładów stolarskich oraz rymarskie z 4 warsztatów rymarskich. Od 1901 roku zakład zegarmistrzowski Michała Mięsowicza zaczął wytwarzać duże zegary wieżowe, których 200 sztuk zamontowano na kościołach i na ratuszach miast Galicji.

Po I Wojnie Światowej i po uzyskaniu niepodległości rzemiosło krośnieńskie powoli się odradzało i umacniało swoją pozycję w społeczności regionu. Rzemieślnicy ponownie uaktywnili działalność i reaktywowali wiele własnych zakładów, a także powstawały nowe. Mistrzowie przyjmowali nowych uczniów „do terminu", a cechy obejmowały coraz większą liczbę zrzeszających się rzemieślników. W roku 1932 na terenie Krosna działały: Cech Wielki Rzemieślników, obejmujący metalowców, piekarzy i krawców; Cech Stolarzy; Cech Szewców oraz Cech Rzeźnicko-Masarski. W roku 1939 istniał w Krośnie Okręgowy Związek Cechów.

Okres II Wojny Światowej nie sprzyjał rzemiosłu, ale mimo wszystko nie upadło ono, a wręcz odgrywało wielce znaczącą rolę w walce z okupantem (rzemieślnicze akcje dywersyjne, ukrywanie przed Niemcami poszukiwanych ludzi, pomoc w ucieczkach przed Gestapo itp.)

Po zakończeniu wojny rzemiosło bardzo szybko podejmowało działania, jakże potrzebne zburzonej ojczyźnie. Przyznać trzeba, że „klimat polityczny" nie sprzyjał - wiele zakładów rzemieślniczych zostało upaństwowionych, a wiele zmuszonych wręcz do likwidacji. Nie było „właściwe" w tamtych czasach bycie „prywaciarzem", a takim właśnie mianem określani byli rzemieślnicy prowadzący własne zakłady. Na tzw. „zielone światło" dla rzemiosła, mimo wielu obietnic padających z najwyższych szczebli władzy trzeba było jednak czekać wiele, wiele lat.

Rzemieślnicy mimo wszystko zrzeszali się w cechach, (w 1944 roku istniał w Krośnie Powiatowy Cech Zbiorowy), które musiały podporządkowywać się zarządzeniom administracyjnych władz państwowych, wskutek czego przechodziły kilka reorganizacji wiążących się również ze zmianami nazw i statutów. Cech, jako podstawowa organizacja rzemieślników, miał w Krośnie po II wonie m.in. nazwy: do końca lutego, 1948 r. – Cech Wielki Rzemieślników Chrześcijan, do którego wchodziły wszystkie branże z terenu powiatu; od 1 marca 1948 r. – Powiatowy Związek Cechów Rzemieślniczych, w skład którego wchodziło 6 cechów branżowych, a to: Cech Rzemiosł Skórzanych, C.R. Metalowych i Elektrycznych, C.R. Spożywczych, C.R. Włókienniczych. C.R. Papierniczych i usługowych. C.R. Budowlanych i drzewnych; od 15 sierpnia 1948 – Okręgowy Związek Cechów obejmujący 10 cechów branżowych, tzn.: Cech Piekarzy, Cech Ślusarzy i Blacharzy, Cech Kowali, Cech Stolarzy, Cech Szewców i Cholewkarzy, Cech Wędliniarzy, Cech Fryzjerów, Cech Krawców, Cech Młynarzy, Cech Budowlany.

Obecnie organizacją zrzeszającą około 100 rzemieślników wszystkich branż z terenu powiatu jest Cech Rzemiosł Różnych w Krośnie. Siedzibą Cechu jest budynek znajdujący się w obrębie centrum Krosna przy ul. Piłsudskiego 14. W budynku znajdują się m.in. pomieszczenia Zarządu Cechu, kierownictwa biura Cechu, świetlica, duża sala posiedzeń (lub wykładowa) z niewielką estradą i balkonem oraz kilka innych pomieszczeń udostępnionych na podstawie umów innym użytkownikom. Wśród nich jest Muzeum Rzemiosła, w Krośnie, którego podstawowe lokum oraz wiele eksponatów są darami rzemiosła, krośnieńskiego i nad którym Cech Rzemiosł Różnych sprawuje patronat.

Krośnieńscy rzaemieślnicy, oprócz swojej działalności wytwórczej lub usługowej, prowadząc szkolenie uczniów, dbają o wzrost liczby dobrze przygotowanych do wykonywania zawodu młodych rzemieślników. Nauka zawodu adeptów rzemiosła prowadzona jest w zakresie nauczania praktycznego – praktycznego rzemieślników – mistrzów w zawodzie i posiadających konieczne przygotowanie pedagogiczne, natomiast teoretyczne nauczanie prowadzi Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Krośnie. W roku szkolnym 2006/2007 rzemieślnicy mają „w terminie” 190 uczniów w 45 zakładach, którzy po zakończeniu nauki przystąpią do egzaminu przed komisją Izby Rzemieślniczej, potwierdzającego kwalifikacje zawodowe udokumentowane świadectwem czeladniczym. O bardzo wysokiej jakości nauczania mogą świadczyć sukcesy odnoszone przez uczniów na różnych szczeblach rywalizacji zawodowej. Największymi osiągnięciami mogą się szczycić uczniowie branży cukierniczej pana Marka Bargieła, którzy dla krośnieńskiego rzemiosła, wywalczyli wszelkie możliwe tytuły, od Mistrza, Województwa, poprzez Mistrza Polski, aż do Mistrza Świata włącznie. Wysoko oceniani są również uczniowie branży piekarniczej i fryzjerskiej. Niestety, umiejętnościami i sukcesami nie mogą się wykazać uczniowie innych branż, a to z tego powodu, iż nie są przeprowadzane ani turnieje, ani konkursy.

Lata schyłku XX wieku i pierwsze lata bieżącego wieku charakteryzują się pewną stagnacją w zainteresowaniu młodych osób przystąpieniem do zbiorowości Cechowej. Zarząd Cechu widzi potrzebę podjęcia akcji mającej na celu pozyskanie nowych, młodych członków i w drożenia ich do przejęcia tradycji cechowych, podkreślenia prestiżu zawodowego rzemieślników oraz godnego reprezentowania wielowiekowego dorobku krośnieńskiego rzemiosła. Według stanu na dzień Walnego Zgromadzenia Członków Cechu w 2007 roku, krośnieński Cech zrzesza ponad 100 członków w 14 zawodach rzemieślniczych (a były okresy, w których 1328 osób szczyciło się przynależnością do niego).

Cech Rzemiosł Różnych w Krośnie ściśle współpracuje z Izbą Rzemieślniczą w Rzeszowie. Kierownictwo Izby docenia pracę zarządu krośnieńskiego Cechu, a wyrazem tego mogą być uczestnictwa w okolicznościowych uroczystościach krośnieńskich rzemieślników, partycypowanie w kosztach nagród fundowanych z okazji konkursów zawodowych oraz udzielanie porad i wskazówek w statutowej działalności, w organizowaniu i przeprowadzaniu egzaminów na tytuły czeladnika lub mistrza, a ponadto dostrzega i docenia wkład osób współuczestniczących w szkoleniu uczniów, tj. przedstawicieli szkoły od wielu lat współpracującej z Cechem.
Na zakończenie należy zauważyć, że z racji położenia siedziby Cechu oraz bardo dawnej tradycji, członkowie Cechu włączają się do organizacji i uczestnictwa w procesji wiernych w dniu Bożego Ciała. Do cechowej tradycji należy również uroczysta msza święta dziękczynna odprawiana każdego roku w intencji członków Cechu, w dni Święta Rzemieślnika, tj. 19 marca, po której odbywa się, przywołana z dawnej tradycji, „Schadzka Cechowa” a nowi uczniowie rzemiosła składają ślubowanie wg dawnej Roty Ślubowania w obecności „Starszyzny Cechowej”.

Wśród Starszyzny Cechowej i w ogóle dla wszystkich członków Cechu, najważniejszym jest Starszy Cechu. Jest to zaszczytna funkcja sprawowana z wyboru Walnego Zgromadzenia Członków Cechu. Stoi on na czele Zarządu Cechu i wykonuje zadania określone Statutem Cechu. W okresie od końca XIX wieku po obecne czasy tę zaszczytną funkcję i jednocześnie wielką odpowiedzialność, społeczność cechowa powierzała najbardziej zaangażowanym w rzemieślnicze sprawy mistrzom w zawodzie oraz „mistrzom charyzmy” stanowiącej podstawę predyspozycji do właściwego sprawowania urzędu.

Dokumenty cechowe podają, że w Krośnie na fotelu Starszego Cechu zasiadali: