|
Nauka zawodu w rzemiośle składa się z dwóch integralnych , równolegle realizowanych części:
Podstawą realizacji nauki jest umowa o prace w celu przygotowania zawodowego, podpisywana pomiędzy pracodawcą - rzemieślnikiem, a uczniem - młodocianym pracownikiem.
W związku z zawartą umową o pracę i faktem uczęszczania do szkoły zawodowej, młody człowiek uzyskuje podwójny status prawny, tj. ucznia i pracownika młodocianego.
Podstawowym aktem prawnym regulującym sprawy zatrudniania pracowników młodocianych (w celu nauki zawodu) jest Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks Pracy, (znowelizowana w 1996 r.), w której Dział IX w całości poświęcony jest młodocianym pracownikom.
Celem nauki zawodu jest opanowanie przez ucznia - młodocianego pracownika umiejętności praktycznych i teoretycznych w zawodzie oraz potwierdzenie ich dowodem kwalifikacji zawodowych na drodze złożenia egzaminu czeladniczego. (Świadectwo czeladnicze umożliwia absolwentowi zatrudnienie na stanowisku wymagającym kwalifikacji zawodowych na tzw. pierwszym poziomie.) Egzaminy czeladnicze przeprowadzają komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych.
Warunki Zatrudnienia ucznia
Młody człowiek zamierzający podjąć naukę w zakładzie rzemieślniczym musi spełnić następujące warunki:
Na naukę zawodu mogą być przyjęci młodociani pracownicy w przedziale wiekowym od 16 - 18 lat. Kandydaci na ucznia, przed zawarciem umowy opracę w celu nauki zawodu, maą obowiązekpoddania się badaniom lekarskim. Badanie powinno być potwierdzone odpowiednim zaświadczeniem lekarskim, stwierdzającym, że praca w danym zawodzie nie zagraża zdrowiu młodego człowieka, ani nie ma przeciwskazań do wykonywania prac wchodzących w zakres nauczania zawodu.
Uprawnienia do szkolenia uczniów.
Zajęcia praktyczne z młodocianymi pracownikami mogą prowadzić pracodawcy lub satrudnieni przez niego pracownicy, posiadający kwalifikacje zawodowe i pedagogiczne.
Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.
Wszelkie formalności związane z zatrudnieniem młodocianego pracownika w celu nauki zawodu najlepiej załatwiać w Cechu.
Przepisy prawne określają jakie elementy musi zawierać umowa o pracę z młodocianym pracownikiem.
Należą do nich:
- rodzaj przygotowania zawodowego tj.: nauka zawodu lub przyuczenie do określonej pracy
- czas trwania nauki zawodu
- miejsce odbywania przygotowania zawodowego (praktyki)
- sposób realizacji obowiązku szkolnego
- wysokość miesięcznego wynagrodzenia
Umowe określa także:
- czy zawarta jest na czas nieokreślony, czy czas określony,
- sposób ponoszenia kosztów dokształcania teoretycznego młodocianego pracownika
- rodzaj kwalifikacji zawodowych i pedagogicznych osoby szkolącej
Generalnie, umowy o pracę w celu nauki zawodu zawierane są na czas nieokreślony, ale jeśli zakład rzemieślniczy zatrudnia więcej uczniów niż wynika to z jego potrzeb, to mogą być zawarte na czas określony.
Młodociani, którzy w okresie nauki zawodu ukończyli 18 lat, do czasu ukończenia nauki, traktowani są nadal, jako młodociani pracownicy.
Zawarcie umowy.
Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego podpisuje pracodawca - właściciel zakłau rzemieślniczego oraz uczeń - młodociany pracownik, a jeśli uczeń nie ukończył 16 lat, wówczas dodatkowo umowę podpisuje jego prawny opiekun.
Umowy należy zawierać w okresie przyjmowania kandydatów do szkół ponadpodstawowych.
Rozwiązanie umowy.
Rozwiązanie umowy o pracę zawartej w celu przygotowania zawodowego może nastąpić za wypowiedzeniem jedynie w przypadkach:
- niewypełniania przez młodocianego pracownika obowiązkow wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,
- ogłoszenia likwidacji lub upadłości zakładu,
- reorganizacji zakładu w taki sposób, że w jej wyniku niemożliwe jest zrealizowanie programu praktycznej nauki zawodu,
- stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy w danym zawodzie (np. ze względów zdrowotnych)
Okres nauki zawodu.
Nauka zawodu trwa nie mniej niż 24 miesiące i nie więcej niż 36 miesięcy. W wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach, na wniosek ucznia - młodocianego pracownika i za zgodą rzemieślnika szkolącego, Izba Rzemieślnicza może skrócić lub przedłużyć naukę zawodu.
Wynagrodzenie ucznia.
Młodocianemu pracownikowi - uczniowi zawodu - przysługuje prawo do wynagrodzenia za pracę. wysokość miesięcznego wynagrodzenia jest zróżnicowana i zależy od roku nauki:
- I rok nauki - nie mniej niż 4 %
- II rok nauki - nie mniej niż 5 %
- III rok nauki - nie mniej niż 6 %
przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale (ogłasza GUS). Są to kwoty najniższe, co nie oznacza, że pracodawca nie może ustalić dla młodocianego pracownika wynagrodzenia wyższego. Wypłatę wynagrodzenia młodociany potwierdza na liście płac.
ZUS - ubezpieczenia zdrowotne i emerytalno - rentowe
Przez cały okres odbywania nauki zawodu pracodawca opłaca składki do ZUS z tytułu pracy młodocianego pracownika, a więc lata nauki zawodu wlicza się do okresu zatrudnienia decydującego o świadczenich emerytalno - rentowych.
|
